Jæja gott fólk, þá er komið að loka átakinu í undirskriftarsöfnuninni gegn nýjum umferðarlögum. Lokadagur í söfnun undirskrifta verður 12. desember næstkomandi og verður Ögmundi Jónassyni, innanríkisráðherra afhentur listinn í þeirri viku, þegar hann leggur frumvarpið fyrir alþingi. Undirskriftirnar eru komnar töluvert á þriðja þúsundið og gaman væri ef að þær næðu að verða fleiri en 3000 talsins. Er stefnan sett á að fjölmenna á þingpallana við fyrstu umræðu líkt og síðast og verður því opinn viðburður opnaður bráðlega á Facebook svo það er um að gera að fylgjast vel með. Allt stefnir í að frumvarpið þurfi að komast í gegnum þingið í vetur þar sem að mörg atriði í þeim lúta að sameiginlegum lögum ESB sem þurfa að taka gildi ekki seinna en 2013. Meðal þeirra atriða er hækkun bifhjólaprófsaldurs um 3 ár, í 20 ár í stað 17, lögfesting laga um hlífðarfatnað auk fleiri atriða sem hægt er að skoða í fréttum á sniglar.is en hér er textinn sem fólk hefur skrifað undir:
"Ég vil mótmæla að hækka eigi lágmarksaldur töluvert til bifhjólaréttinda umfram lágmarksaldur til bílprófs. Ég mótmæli því einnig að ég megi ekki reiða barn sem nær niður á fótstig og er í góðum hlífðarfatnaði.
Ég mótmæli ennfremur því að hver sem er megi keyra skellinöðru án nokkurrar þjálfunar og reiða farþega. Síðast en ekki síst mótmæli ég því að vera skyldug/ur til að nota hlífðarfatnað sem enginn getur skilgreint."
Ögmundur Jónasson Innanríkisráðherra hefur svarað grein minni sem birtist á sniglar.is og birt var meðal annars umfjöllun um á pressan.is í vikunni. Hann telur sig hafa komið á móts við okkur bifhjólafólk í svari sínu sem er ekki alls kostar rétt. Einu viðbrögðin sem hingað til hafa komið úr ráðuneyti innanríkismála er hugsanleg endurskoðun á greininni um lágmarkshæð barna sem farþega, en ekkert hefur heyrst frekar varðandi það atriði. Bifhjólasamtök Lýðveldisins hafa sýnt þessu máli mikla þolinmæði og sent inn umsagnir í á þriðja ár og í hvert skipti sem það hefur verið mögulegt. Því til viðbótar hafa samtökin sótt fundi með starfsmönnum ráðuneytisins, Ögmundi sjálfum og samgöngunefnd alþingis auk þess að ræða þetta við nokkra alþingismenn. Það þarf því ekki að koma nokkrum manni á óvart að þolinmæði okkar gagnvart þessu máli sé á þrotum, núna þegar stefnir í að lögin fari í gegnum þingið fyrir áramót.
Bifhjólasamtökin hafa fylgt þessu eftir með greinargóðum rökum eins og margsinnis hefur komið fram. Til þess að sýna fram á það fylgir hér með einföld upptalning á helstu rökum sem Sniglar hafa lagt fram við greinar frumvarpsins.
Hækkun á prófaldri bifhjóla úr 17 í 20 ár.
Ekki hefur verið sýnt fram á þessi aldurhópur komi illa út úr slysum á bifhjólum.
Með því að hækka aldurinn svona mikið og að setja A1 réttindi (125 rsm) í 18 ár er líklegt að mun færri nýti sér að stigskipta réttindunum og bíði einfaldlega eftir að geta farið beint á stóru hjólin. Rannsóknir erlendis frá sanna að þeir sem byrja á 125 rsm hjólum er síður líklegir til að lenda í slysum á stórum hjólum.
Starfsmaður Umferðarstofu hefur og bent á að ef hafa á mörkin fyrir bifhjól til hins ýtrasta þurfi það sama eiga við um önnur ökuréttindi, til dæmis meiraprófið, en það mun ekki standa til.
Ef hækka á bílprófsaldur í 18 ár mun aldursflokkurinn 16-18 ára aðeins hafa 50 rsm skellinöðrur til umráða sem ökutæki sem ná ekki einu sinni umferðarhraða. Mun skynsamlegra er að bjóða upp á örlítið kraftmeiri hjól sem henta betur í almennri umferð.
Líta mætti á A1 réttindi frá 16-18 ára sem nokkurs konar mótvægisaðgerð við hækkun bílprófs í 18 ár.
Greinin um 150 sm lágmarkshæð barna sem farþega á bifhjóli.
Ekkert af þeim löndum sem við berum okkur saman við notar lágmarkshæð í þessu tilliti.
Sum lönd nota lágmarksaldur en flest setja einfaldlega reglur um að farþegi nái niður á fótstig.
Sum lönd ganga jafnvel lengra og leyfa mjög ungum börnum að vera farþegar ef þau sitja í sérstökum stól með bak- og armastuðningi. Við viljum reyndar ekki ganga svo langt í þeim efnum.
Í rökum fyrir þessari grein í frumvarpinu var bent á lágmarkshæð farþega í framsæti bifreiða með öryggispúða sem viðmiðun, en slíkt lýsir einfaldlega þekkingarleysi. Aðeins örfá mótorhjól eru með öryggispúða í stýri og farþegi bifhjóls situr fyrir aftan ökumanninn.
Farþegar á skellinöðrum
Bifhjólasamtökin hafa bent á að það sé ótækt að leyfa þeim sem enga þjálfun hefur fengið að reiða á léttu bifhjóli, en miðað er við 20 ára lágmarksaldur ökumanns í því tilviki.
Ráðherra hefur heimild til að leyfa handhöfum B-réttinda (bílpróf) að fá þar með réttindi á AM (skellinöðrur). Ekki stendur til að breyta því hjá ráðuneytinu.
Lög um hlífðarfatnað ökumanns og farþega.
Eins og margsinnis hefur verið sýnt fram á er ekki hægt að finna neina alþjóðlega staðla um bifhjólafatnað og því er lagasetning eins og þessi algjör markleysa að mati meginþorra bifhjólafólks.
FEMA eru samtök 25 landssamtaka frá 21 evrópulandi og innihalda meira en 300.000 meðlimi innan sinna raða. Þau hafa fordæmt lagasetningu þessa með sömu rökum.
Þar sem að enginn staðall er til getur lögregla ekki fylgt þessum lögum eftir. Hættan er hins vegar sú að orðalag um lágmarkshlífðarfatnað muni verða notað af tryggingarfélögum við ákvörðun slysabóta.
Bifhjólasamtökin hvetja alla til notkunar á hlífðarfatnaði sem og endranær en finnst óþarfi að setja slíkt í lög.
Síðast en ekki síst er Ísland líklega síðasta landið sem hefði þurft á svona lögum að halda. Hér kemur það einfaldlega til vegna veðurs og samkenndar meðal bifhjólafólks að fæstum dettur í hug að fara út án þess að vera í góðum hlífðarfatnaði. Þvi miður virðist lagasetningin hafa haft öfug áhrif í einhverjum tilvikum.
Eins og sjá má eru rök okkar góð og gild. Bifhjólasamtök Lýðveldisins sjá nú fram á að lögin fari í gegnum þingið á næstunni og því munu þau róa öllum árum til þess að koma í veg fyrir þessa lagasetningu. Í gangi er undirskriftarsöfnun á www.sniglar.is sem hefur fengið góðar undirtektir og munu samtökin afhenda innanríkisráðherra þær á næstunni, sem og samgöngunefnd alþingis. Beðið er eftir viðbrögðum þessara aðila en minnt á í leiðinni að langlundargeð okkar er ekki endalaust.
Eins og flest alvöru hjólafólk hefur tekið eftir hefur verið í gangi undirskriftarsöfnun til að mótmæla komandi umferðarlögum og þeim áhrifum sem þau munu hafa á þá sem hafa gaman af mótorhjólum. Nú eru lögin í lokameðferð samgöngunefndar og þar er í raun síðasta hálmsstrá okkar að hafa áhrif á þessa mjög svo óréttlátu lagasetningu. Ekki má gleyma því að í nefndinni sitja kjörnir fulltrúar okkar almennings sem stjórnast af einum hlut, atkvæðum! Þess vegna er það mikilvægt að við afhendum þeim þykkan bunka undirskrifta á komandi vikum. Til þess að svo megi vera þurfa allir sem lesa þetta að kvitta á sniglar.is og fá eins marga og hægt er til að gera það líka, einnig þá sem eiga ekki mótorhjól. Gildir einu hvort það séu fjölskyldumeðlimir eða vinir, svo lengi sem um lögráða einstaklinga er að ræða. Segið þeim þá frá því í leiðinni um hvers kyns skerðingu á réttindum mótorhjólafólks er að ræða. Við eigum að þola þriggja ára hækkun á prófaldri sem alltaf hefur fylgt bílprófsaldri, sem hækkar aðeins um eitt ár. Við munum ekki fá að reiða börnin okkar lengur, þótt þau mættu sitja á í öðrum löndum vegna fáránlegrar reglu um 150 sentimetra lágmarkshæð. Samkvæmt lögunum mega allir með bílpróf keyra skellinöðru og ef þeir eru eldri en tvítugir að reiða á þeim farþega. Eins og allt hjólafólk veit krefst slíkt þjálfunar og út í hött að veita fólki slík réttindi sem hefur enga þjálfun til þess. Síðast en ekki síst eigum við að klæðast hlífðarfatnaði samkvæmt lögum, en engir staðlar eru til í heiminum um hvað telst hlífðarfatnaður á bifhjóli. Þess vegna er ekki hægt að fylgja slíkum lögum eftir og markleysa að setja þetta í lög. Ég hef sjálfur fengið mig fullsaddann á litlum svörum ráðamanna þessa málaflokks þrátt fyrir margar tilraunir Snigla til að snúa ofan af þessari lagasetningu. Löggjafinn hefur ekki getað fært fram nein rök sem hald er í fyrir lagagreinum þessum. Þess vegna verður að líta á þetta sem fordóma gegn okkur bifhjólafólki sem þarf að svara! Ef við gerum það ekki verður næsta skref að löggetja gul vesti á bifhjólafólk eins og er til dæmis til skoðunnar núna í Frakklandi. Stöðvum þessa vitleysu strax og allir að kvitta!
Ný umferðarlög eru nú í meðförum samgöngunefndar alþingis og verða brátt að veruleika. Eini möguleiki bifhjólafólks sem nú er eftir til að hafa áhrif á þann gjörning er að ná eyrum þeirrar nefndar. Líklegt má teljast að í framhaldi af því fari lögin í gegnum síðustu umræðu í haust. Þess vegna hafa Bifhjólasamtök Lýðveldisins ákveðið að fara af stað með þessa undirskriftarsöfnun til að mótmæla ákvæðum í lögunum sem eru óhagstæð bifhjólafólki. Ef þú ert sammála því sem hér á eftir kemur skaltu setja nafnið þitt við það og hvetja sem flesta til að gera það líka:
"Ég vil mótmæla að hækka eigi lágmarksaldur töluvert til bifhjólaréttinda umfram lágmarksaldur til bílsprófs. Ég mótmæli því einnig að ég megi ekki reiða barn sem nær niður á fótstig og er í góðum hlífðarfatnaði.
Ég mótmæli ennfremur því að hver sem er megi keyra skellinöðru án nokkurrar þjálfunar og reiða farþega. Síðast en ekki síst mótmæli ég því að vera skyldug/ur til að nota hlífðarfatnað sem enginn getur skilgreint."
2279 undirskriftir
5000 undirskriftir
Umferðarlög eru nú eina ferðina enn fyrir alþingi og þessa dagana í meðferð samgöngunefndar, líklega í síðasta sinn. Bifhjólasamtök Lýðveldisins, Sniglar hafa skilað inn ótal athugasemdum við þessi lög sem eru vægast sagt óhliðholl þessum stóra hópi bifhjólafólks sem að finnst hér á landi. Í næstum tvö ár hefur umferðarnefnd samtakana setið ótal fundi með stjórnsýslunni, setið á þingpöllum, setið eigin fundi, fundað með ráðherra og skilað inn óteljandi greinargerðum okkur til varnar, því miður með alltof litlum árangri. Umferðarnefnd samtakanna var í vikunni kölluð fyrir samgöngunefnd Alþingis sem mun hitta okkur á fundi í kvöld kl 19:00 þar sem að okkur gefst langþráð tækifæri að mótmæla lögunum fyrir kjörnum fulltrúum í stað starfsmanna ráðuneyta og stofnanna.
En hvað er það sem að fer svona fyrir brjóstið á bifhjólafólki gæti einhver spurt? Meðal þess sem að lagt er til í nýju umferðarlögunum er að hækka aldur til bifhjólaréttinda um þrjú ár, tveimur árum meira en lagt er til með bílprófsaldurinn. Því miður virðist forræðishyggjan vera allsráðandi í þessum efnum því að ekki hefur verið sýnt fram á nein rök, eins og aukna slysatíðni yngri aldurshópa sem að réttlæta þessa miklu hækkun. Þvert á móti hefur verið bent á verið sé að túlka ökuréttindalöggjöf Evrópusambandsins til hins ýtrasta sem aftur myndi þýða að gera þyrfti það sama í öðrum ökuréttindaflokkum. Ástæðan fyrir þessari breytingu er sú að verið er að setja inn nýjan flokk bifhjólaréttinda, A1 sem að er fyrir 125 rúmsentimetra bifhjól með allt að 15 hestöfl að hámarki. Er lágmarksaldurinn þar settur í 18 ár sem ýtir almennum bifhjólaréttindum (A2) upp í 20 ár og fullum bifhjólaréttindum (A) upp í 22 ár í fyrsta lagi. Flest lönd í kringum okkur miða við 16 ár fyrir A1 réttindaflokkinn og ef þau miða við 18 ár hefur það ekki áhrif á önnur mótorhjólaréttindi.
Annað hitamál hefur verið hlífðarfatamálið svokallaða, en með lögfestingu á notkun hlífðarfatnaðar á mótorhjólum er verið að ganga lengra en í nokkru öðru landi í heiminum í dag. Líklega er Ísland síðasta landið sem þarf á slíkum lögum að halda því að vegna óblíðs veðurfars er mótorhjólafólk á Íslandi óvenjuvel búið og nánast alltaf í hlífðarfatnaði. Einmitt þess vegna er heldur ekki að finna neina tölfræði sem að ýtir á lagasetningu eins og þessa, hvergi er að finna slysarannsóknir sem að benda á litla notkun hlífðarfatnaðar nema þá kannski á léttum bifhjólum, en þar er um ólögráða einstaklinga að ræða á ábyrgð foreldra sinna. Bent hefur verið á að í núgildandi lögum sé ákvæði um notkun hlífðarfatnaðar sem að sett var inn með nokkru hasti árið 2007, meðal annars fyrir tilstilli Bifhjólasamtakanna. Rétt er að benda á í því sambandi að samhliða því átti að fella niður vörugjöld á hlífðarfatnaði sem að löggjafinn hefur aldrei staðið við og einmitt þess vegna er það eina rétta að fella þessi lög úr gildi. Sannleikurinn er nefnilega sá að það er enginn aðili sem getur almennilega skilgreint hvað telst hlífðarfatnaður “við hæfi” eins og sagt er í lögunum. Erlendis er enginn staðall til fyrir hlífðarföt, einungis hlífar. Það er hins vegar raunveruleg hætta á að aðilar eins og trygginarfélög túlki þetta ákvæði sér í hag eins og nýlegt dæmi sannar. Tryggingarfélagið VÍS hefur sett inn í skilmála sína að bæði ökumaður og farþegi noti lágmaks hlífðarfatnað við akstur og áskilur sér rétt til að fella niður ábyrgð sé ekki farið eftir þessum reglum. Til að bæta gráu ofan á svart býður félagið svo sérstaka valkvæða hlífðarfatatryggingu þar sem að það segir að tjón á hlífðarfötum og hjálmum sé ekki bótaskylt. Gott mál kynni einhver að segja, eða hvað? Líklega myndi heyrast hljóð úr horni ef að tryggingarfélagi dytti það í hug að fara að bjóða sérstaka tryggingu gegn skemmdum á öryggisbúnaði bifreiða, eins og til dæmis öryggispúðum, sem líkt og hlífðarbúnað okkar bifhjólafólks er ónothæfur eftir umferðaróhapp.
Þriðja dæmið um forræðishyggjuna er svo ákvæði um lágmarkshæð farþega á bifhjóli og er þar átt við að börn megi ekki vera undir 150 sentimetrum til að vera farþegar. Enn og aftur er verið að ganga miklu lengra en í löndunum í kringum okkur sem nota ekki ákvæði um lágmarkshæð, heldur lágmarksaldur ef að slík ákvæði er einu sinni að finna. Reyndar var að finna rökstuðning fyrir þessu ákvæði í drögum að umferðarlögum en þar er talað um að þetta sé sú lágmarkshæð sem miðað er við fyrir börn í framsæti bifreiða með öryggispúða. Ef einhver getur bent mér á samhengið í þessu er það meira en vel þegið. Ekkert bifhjól á markaði eru búið öryggispúðum nema Honda Goldwing sem valbúnaði, og þar að auki situr farþeginn fyrir aftan ökumanninn. Löggjafanum virðist hins vegar ekki vera sérstaklega umhugðað um öryggi farþega á léttum bifhjólum, en leyfa á þeim sem hafa náð 20 ára aldri að reiða farþega á léttum bifhjólum. Eins og allir þeir sem reitt hafa á mótorhjóli vita krefst það ákveðinnar færni, og fæstum dettur í hug að gera það fyrr en að þessari færni er náð. Réttindi á létt bifhjól fást til dæmis með því einu að taka bílpróf, og þess vegna er talsverð hætta á því að óreyndu fólki muni detta í hug að prófa þetta með ófyrirsjáanlegum afleiðingum. Réttara væri að fella niður þann möguleika á að réttindi á létt bifhjól komi með bílprófinu líkt og Norðmenn hafa gert.
Bifhjólasamtökum Lýðveldisins hefur verið umhugað um öryggi yngsta aldurshópsins og haldið forvarnardaga og sótt fundi hjá félagsmiðstöðvum til að koma á jafningafræðslu um akstur bifhjóla. Með það fyrir augum hafa þau líka lagt til þá breytingu á umferðarlögum að léttum bifhjólum verði bannað að nota stofnbrautir með yfir 60 km hámarkshraða. Létt bifhjól eru aðeins gerð fyrir 45 km hámarkshraða og eiga því ekkert erindi á brautir þar sem að hámarkshraði er jafnvel helmingi meiri. Sem mótvægi við slíkar aðgerðir þarf þó að koma á aukinni samvinnu við borgaryfirvöld og sveitarfélög til að tryggja að létt bifhjól komist leiðar sinnar án þess að fara út á stofnbrautir.
Þegar drög nýju umferðarlaganna voru samin var enginn í nefndinni sem talist gat talsmaður bifhjólafólks og þess vegna er bifhjólafólk mjög ósátt við þessi ólög. 1. maí er einnig baráttudagur bifhjólafólks samkvæmt meira en 20 ára gamalli hefð og 1. maí síðastliðinn fylktu 1000 mótorhjól liði í hópkeyrslu til að mótmæla umferðarlögunum. Samgöngunefnd alþingis er síðasti aðilinn sem getur haft áhrif á lagasetningu þessa og þess vegns biðla Bifhjólasamtök Lýðveldisins fyrir hönd velflestra bifhjólaklúbba landins um að nefndin taki rök okkar til greina. Skilaboðin eru skýr; fellið út þessi þrjú atriði sem að bent hefur verið á hér fyrir ofan og engin sérstök rök eru fyrir, önnur en forræðishyggja yfirvalda. Með lögum skal land byggja, en ólögum eyða!
Ný umferðarlög og sjónarmið Snigla á þeim voru til umfjöllunar í Reykjavík síðdegis í dag, Rætt var við Njál Gunnlaugsson fyrir hönd umferðarnefndar Snigla. Fjallað var um festingu hlífðarfatalaga, stærðartakmarkanir á farþegum og prófaldurinn. Hlýða má á viðtalið hér:
Nú eru umferðarlögin öðru sinni fyrir alþingi en Ögmundur Jónasson innanríkisráðherra flutti frumvarpið gegnum fyrstu umræðu 23. febrúar síðastliðinn. Eftir þá umræðu fór málið til samgöngunefndar sem er síðasti aðilinn sem getur haft áhrif á frumvarpið og hafa umsagnarbeiðnir verið sendar út, en Sniglarnir sendu sína umsögn á nefndina fyrir skömmu. Ögmundur lagði til að ákvæði um lágmarkshæð fyrir farþega á bifhjóli yrði skoðað nánar og vísar þvi sérstaklega til samgöngunefndar. Hins vegar virðast rök okkar í hlífðarfatamálinu ekki hafa náð eyrum hans og enn er verið að tyggja sömu tugguna um “í samræmi við aðstæður.” Sniglarnir hafa margsinnis lýst áhyggjum sínum um að orðalag þetta geti verið mistúlkað, til dæmis af tryggingarfélögum og hafa einnig bent á að mjög fáir aðilar, og þá allra síst hjá yfirvöldum, geti túlkað hvað sé réttur hlíðfðarfatnaður “miðað við aðstæður.” Rétt er líka að leiðrétta háttvirtann innanríkisráðherra sem segir bara hálfan sannleikann þegar hann segir að hlífðarfatalögin hafi komið inn fyrir röksendir bifhjólamanna 2007. Þáverandi stjórn Snigla hafði fengið loforð um niðurfellingu á vörugjöldum á hlífðarfatnað sem aldrei var staðið við, og þess vegna hljótum við að spyrja hvort að nokkur nauðsyn sé fyrir þessum lögum lengur. Bifhjólafólk hlýtur að geta tekið ákvarðanir um eigið öryggi á eigin spýtur og hefur gert það ágætlega hingað til. Allavega hefur ekki verið sýnt fram á það að íslenskt bifhjólafólk sé illa búið og þá ekki heldur í bifhjólslysum eins og skýrslur sanna. Lesendum til fróðleiks fylgir hér hluti sá úr ræðu Ögmundar er lýtur að okkur bifhjólafólki:
“Mikil aukning hefur orðið á bifhjólaeign landsmanna á undanförnum árum og ber frumvarpið það með sér með ítarlegri ákvæðum um öryggi í bifhjólaakstri en er í gildandi lögum. Lagt er til að lögfest verði það nýmæli að heimilt verði að aka bifhjóli samhliða öðru bifhjóli á sömu akrein í þéttbýli, enda sé hámarkshraði eigi meiri en 60 km/klst. Ekki er talin ástæða til að setja hömlur við því að slíkur akstur eigi sér stað þegar aðstæður leyfa með tilliti til umferðar.Kveðið er á um að flytja megi farþega á léttu bifhjóli, enda sé ökumaðurinn 20 ára eða eldri og bifhjólið til þess gert. Þar með er vikið frá þeirri reglu sem bannaði alfarið flutning farþega á léttu bifhjóli, en sé bifhjól gert til að flytja farþega er ástæðulaust að mínu mati að banna slíkt sé ökumaður orðinn fullra 20 ára.Þau nýmæli er að finna í frumvarpinu að takmarkanir eru settar á að flytja megi barn á bifhjóli, en slíkar reglur hafa ekki verið í lögum áður. Rétt þykir að miða við að barnið hafi náð tiltekinni hæð og þannig líkamlegri færni og öryggi til að sitja slíkt hjól. Þetta er nokkuð sem við höfum skoðað og fengið ábendingar um. Það er hægt að fara aðrar leiðir að þessu marki, t.d. að vísa til aldurs barnanna í stað þess að binda ákvæðið við að einstaklingurinn hafi náð tiltekinni hæð sem var þó hugsað til þess að tryggja líkamlegt öryggi. Ég vísa því til samgöngunefndar að skoða þetta ákvæði sérstaklega í umfjöllun sinni um frumvarpið. Ég hallast fremur að því eftir ábendingar sem við höfum fengið eftir að frumvarpið kom fram að skoða þá skilgreiningu frekar, miða frekar við ákveðinn aldur barns. Vissulega má segja að hér sé verið að takmarka möguleika á að flytja ung börn á bifhjóli, en líta verður til þess að eingöngu er hér horft til öryggissjónarmiða og hagsmunir barnanna hafðir að leiðarljósi.Rétt þykir í frumvarpinu að gera greinarmun á fortakslausri skyldu til að nota hlífðarhjálm annars vegar og hins vegar notkun á hlífðarfatnaði og búnaði til aksturs bifhjóls miðað við aðstæður. Með þessu er áréttað samkvæmt frumvarpinu að ökumaður og farþegi bifhjóls skuli klæðast þeim búnaði sem hæfir viðkomandi akstri og fellur slíkur fatnaður og búnaður þannig í flokk með öryggisbúnaði og verndarbúnaði. Rétt er að taka fram að bifhjólamenn hafa tekist mjög á um hvort fortakslaus lagaskylda eigi að liggja til grundvallar notkun á hlífðarfatnaði við akstur bifhjóls en slík skylda kom inn í umferðarlög árið 2007 á grundvelli röksemda frá samtökum bifhjólamanna. Hafa þeir síðan fallið frá þessu sjónarmiði en engu að síður er í frumvarpinu gert ráð fyrir að ökumaður bifhjóls klæðist hlífðarfatnaði í samræmi við aðstæður. Ég legg áherslu á síðustu orðin. Í samræmi við aðstæður er viðmiðið í frumvarpinu. Síðan er gert ráð fyrir að ráðherra setji í reglugerð nánari ákvæði um slíkan hlífðarfatnað og notkun hans þannig að þarna er ákveðið svigrúm.”
Umferðarnefnd Snigla sat í dag fund með Ögmundi Jónassyni, innanríkisráðherra og var fundarefnið nýtt frumvarp um umferðarlög sem að ráðherra hefur lagt fram aftur á þessu þingi. Umkvörtunarefni Bifhjólasamtaka Lýðveldisins voru þau sömu og áður en í nýju lögunum er hart vegið að frelsi mótorhjólafólks. Má þar meðal annars nefna áframhaldandi skyldunotkun hlífðarfatnaðar en þar hafa Sniglar lagt til að farið verði eftir því sem önnur lönd í kringum okkur gera, sem er að skylda notkunina aðeins við þá sem hafa akstur mótorhjóla að atvinnu. Ennfremur gerðu Sniglar athugasemdir við aldurmörk bifhjólaréttinda sem hækka á um þrjú ár, en það eru ítrustu viðmið ESB og hafa margir tekið undir með okkur að það sé alltof mikið. Að lokum gerði nefndin athugasemdir við 150 sm lágmarkshæð farþega og æfingarakstur á bifhjóli, sem og að fjalla aðeins um hvað hægt sé að gera fyrir yngsta aldurhópinn léttu bifhjólunum. Skemmst er frá að segja að Ögmundur tók vel í málaleitan umferðarnefndarinnar og sagði hana vel ígrundaða. Ekkert hefur þó verið ákveðið ennþá en þar sem búið er að leggja málið fram aftur höfum við unnið aftur tíma til að koma að frekari athugasemdum. Fyrir hönd Snigla sátu fundinn Gunnar Gunnarsson formaður Snigla, Inda Björk Alexandersdóttir og Njáll Gunnlaugsson, fulltrúar Snigla í Umferðarráði.
Um mitt síðasta ár leitaði Samgöngunefnd Alþingis til umferðarnefndar Snigla og bað um að veitt yrði umsögn við frumvarp til umferðarlaga sem var þá til umfjöllunar hjá nefndinni. Umferðarnefnd fór yfir lögin og fann eitt og annað sem betur mætti fara og unnar voru tillögur því til úrbótar. Frumvarpið er nú komið á byrjunarreit aftur eftir að Innanríkisráðherra lagði það fram á þingi aftur.
Til fróðleiks fyrir hjólafólk er umsögn Snigla við umferðarlögin hér að neðan.
Til nefndarsvið Alþingis
Efni: Umsögn um Frumvarp til umferðarlaga, Þskj. 943 — 553. mál.
Síðastliðið ár hafa Bifhjólasamtök Lýðveldisins, Sniglar, veitt umsögn á vinnu nefndar Samgönguráðuneytisins sem unnið hefur að nýju frumvarpi til umferðarlaga. Sniglar hafa sent inn ýmsar athugasemdir við frumvarpsdrögin og hefur að miklu leyti verið tekið tillit til þeirra. Eftir standa þó fjórar athugasemdir sem ekki hefur verið tekið tillit til þrátt fyrir ítarlegan rökstuðning með þessum athugasemdum. Einnig hefur það komið fyrir að tekið hafi verið tillit til athugasemda Snigla og það svo dregið til baka samanber ákvæði um hlífðarföt sem farið var út úr frumvarpsdrögum númer 2 en birtist svo aftur í frumvarpinu sem lagt var fyrir Alþingi. Í tillögum okkar hér að neðan koma fyrst lagagreinarnar sem við höfum athugasemdir við óbreyttar, svo það sem við leggjum til að breytist og að lokum rökstuðningur fyrir okkar athugasemdum.
43. gr. Almennar reglur um akstur bifhjóla.
Bifhjóli má eigi aka samhliða öðru ökutæki, nema þegar ekið er samhliða öðru bifhjóli á sömu akrein í þéttbýli, enda sé hámarkshraði þar eigi meiri en 60 km á klst. og aðstæður leyfa slíkt.
Bifhjóli má eigi aka á gangstétt eða göngustíg, nema skilyrði 2. mgr. 26. gr. eigi við.
Á bifhjóli og hliðarvagni þess má eigi flytja fleiri farþega en ökutækið er ætlað til.
Óheimilt er að flytja farþega á léttu bifhjóli nema ökumaður sé 20 ára eða eldri, enda sé bifhjólið til þess ætlað.
(Barn sem er 150 sm eða lægra að líkamshæð má ekki vera farþegi á bifhjóli)
Ökumaður og farþegi bifhjóls skulu að jafnaði hafa báða fætur á fótstigum eða fóthvílum, báðar hendur á stýri og bæði (öll) hjól bifhjólsins á vegi þegar það er á ferð.
Tillaga: Fimmta málsgrein falli út
Rökstuðningur: Rök sem vísað er í eiga ekki við þegar kemur að bifhjólum enda eðli bifhjóla og bifreiða gjörólíkur þegar kemur að þessum hlutum. Ekki er um neinn öryggisbúnað að ræða á mótorhjólum sem vísað er í varðandi hæðartakmarkanir í bílum. Lykilatriði er að farþegi bifhjóls nái niður á fótstig eða fóthvílur.
56. gr. Ökuréttindaflokkar.
Réttindi og aldur til að öðlast ökuleyfi til að aka vélknúnu ökutæki skiptast í eftirfarandi flokka:
1. AM-flokkur: Réttindi til að stjórna léttu bifhjóli. Ökuskírteini fyrir AM-flokk má veita þeim sem er orðinn 16 ára.
2. A1-flokkur: Réttindi til að stjórna bifhjóli: a. á tveimur hjólum með vélarafl ekki meira en 11 kW, með slagrými ekki meira en 125 cm³ og hlutfall milli afls og eigin þyngdar ekki meira en 0,1 kW/kg, b. á þremur eða fleiri hjólum með afl ekki meira en 15 kW. Ökuskírteini fyrir A1-flokk veitir jafnframt réttindi til að stjórna léttu bifhjóli í AM-flokki og beltabifhjóli. Ökuskírteini fyrir A1-flokk má veita þeim sem er orðinn 18 ára.
3. A2-flokkur: Réttindi til að stjórna bifhjóli á tveimur hjólum með vélarafl ekki meira en 35 kW og hlutfall milli afls og eigin þunga ekki meira en 0,2 kW/kg og sem ekki er leitt af ökutæki með meira en tvöfalt afl. Ökuskírteini fyrir A2-flokk veitir jafnframt réttindi til að stjórna bifhjóli í A1-flokki, léttu bifhjóli í AM-flokki og beltabifhjóli. Ökuskírteini fyrir A2-flokk má veita þeim sem er orðinn 20 ára.
4. A-flokkur: Réttindi til að stjórna bifhjóli á tveimur hjólum, með eða án hliðarvagns, með slagrými yfir 50 cm3, sé það búið brunahreyfli og hannað til hraðari aksturs en 45 km/klst. á þremur eða fleiri hjólum með afl meira en 15 kW, jafnframt réttindi til að stjórna bifhjóli í A1- og A2-flokki, léttu bifhjóli í AM-flokki og beltabifhjóli. Ökuskírteini fyrir A-flokk má veita þeim sem er orðinn 22 árs með því skilyrði að hann hafi a.m.k. í tvö ár haft ökuskírteini fyrir A2-flokk eða hann sé orðinn 24 ára og hafi lokið námi og prófi fyrir A-flokk.
Tillaga: 1. AM-flokkur: Réttindi til að stjórna léttu bifhjóli. Ökuskírteini fyrir AM-flokk má veit þeim sem er orðinn 15 ára.
2. A1-flokkur: Réttindi til að stjórna bifhjóli: a. á tveimur hjólum með vélarafl ekki meira en 11 kW, með slagrými ekki meira en 125 cm³ og hlutfall milli afls og eigin þyngdar ekki meira en 0,1 kW/kg, b. á þremur eða fleiri hjólum með afl ekki meira en 15 kW. Ökuskírteini fyrir A1-flokk veitir jafnframt réttindi til að stjórna léttu bifhjóli í AM-flokki og beltabifhjóli. Ökuskírteini fyrir A1-flokk má veita þeim sem er orðinn 16 ára.
3. A2-flokkur: Réttindi til að stjórna bifhjóli á tveimur hjólum með vélarafl ekki meira en 35 kW og hlutfall milli afls og eigin þunga ekki meira en 0,2 kW/kg og sem ekki er leitt af ökutæki með meira en tvöfalt afl. Ökuskírteini fyrir A2-flokk veitir jafnframt réttindi til að stjórna bifhjóli í A1-flokki, léttu bifhjóli í AM-flokki og beltabifhjóli. Ökuskírteini fyrir A2-flokk má veita þeim sem er orðinn 18 ára.
4. A-flokkur: Réttindi til að stjórna bifhjóli á tveimur hjólum, með eða án hliðarvagns, með slagrými yfir 50 cm3, sé það búið brunahreyfli og hannað til hraðari aksturs en 45 km/klst. á þremur eða fleiri hjólum með afl meira en 15 kW, jafnframt réttindi til að stjórna bifhjóli í A1- og A2-flokki, léttu bifhjóli í AM-flokki og beltabifhjóli. Ökuskírteini fyrir A-flokk má veita þeim sem er orðinn 20 árs með því skilyrði að hann hafi a.m.k. í tvö ár haft ökuskírteini fyrir A2-flokk eða hann sé orðinn 22 ára og hafi lokið námi og prófi fyrir A-flokk.
Rökstuðningur: Með því að hafa aldurinn á þennan veg er komið samræmi á við hin Norðurlöndin og önnur lönd í Evrópu sem við viljum bera okkur við. Í 1. gr. laganna er sagt að jafnræðis sé gætt milli vegfarenda óháð samgöngumáta. Það er því réttlætismál að hækka ekki aldursmörkin á bifhjólaprófinu um þrjú ár á meðan bílprófsaldurinn er aðeins hækkaður um 1 ár. Eðlilegast er að þetta fylgist að. Þar að auki, með því að bæta við A1 flokknum og miða þau við 16 ár er komið millistigs réttindi milli skellinöðruprófsins og bílprófs/bifhjóls á vistvænu farartæki sem tekur minna pláss í umferðinni. Erlendar rannsóknir hafa auk þess sýnt fram á að reynsla sem fæst af akstri 125 rsm hjólum skilar sér síðar meir í færri slysum á stærri hjólum.
67. gr. Æfingaakstur.
Nemanda í grunnökunámi sem hlotið hefur nauðsynlegan undirbúning á vegum ökuskóla er heimilt að æfa akstur bifreiðar með leiðbeinanda í stað ökukennara, enda hafi leiðbeinandinn fengið til þess leyfi lögreglustjóra. Engum má veita leyfi sem leiðbeinanda nema hann:
a. hafi náð 24 ára aldri,
b. hafi gild ökuréttindi til að stjórna þeim flokki ökutækja sem æfa á akstur með og hafi a.m.k. fimm ára reynslu af að aka þannig ökutæki,
c. hafi ekki á undangengnum tólf mánuðum verið sviptur ökuleyfi.
Leyfi skal gefið út á nafn nemanda og leiðbeinanda og til tiltekins tíma, mest fimmtán mánaða. Leyfið fellur sjálfkrafa úr gildi þegar nemandi hefur öðlast ökuréttindin.
Heimilt er að afturkalla leyfi ef sérstaklega stendur á. Leiðbeinandi skal hafa leyfið meðferðis við æfingaakstur og sýna það þegar lögreglan krefst þess.
Bifreið sem notuð er til æfingaaksturs með leiðbeinanda skal sérstaklega auðkennd til æfingaaksturs.
Óheimilt er að nota merkið við annan akstur en æfingaakstur með leiðbeinanda.
Æfingaakstur á bifhjóli skal fara fram á lokuðu, afmörkuðu aksturssvæði þar sem ekki er önnur umferð og leiðbeinandinn getur haft stöðugt eftirlit með nemandanum og veitt honum nauðsynlegar leiðbeiningar.
Æfingaakstur skal fara fram með hliðsjón af þjálfun nemandans og leiðbeiningum sem Umferðarstofa gefur út. Um æfingaakstur með leiðbeinanda gilda að öðru leyti, eftir því sem við á, ákvæði 66. gr.
Leiðbeinanda er óheimilt að taka endurgjald fyrir starf sitt.
Tillaga: „Við æfingaakstur á bifhjóli skal leiðbeinandinn fylgja nemandanum eftir í öðru ökutæki, helst bifhjóli, og vera í stöðugu sambandi við hann í gegnum fjarskiptabúnað. Fari æfingaakstur fram á svæði þar sem ekki er önnur umferð getur leiðbeinandinn verið kyrrstæður og haft stöðugt eftirlit með nemandanum og veitt honum nauðsynlegar leiðbeiningar gegnum fjarskiptabúnað.“
Rökstuðningur: Nemandi í æfingaakstri hefur ekki næga þekkingu, reynslu eða sértæka þjálfun til að vera með farþega. Leiðbeinandinn hefur í fæstum tilfellum reynslu til að hafa áhrif á akstur hjólsins sitjandi aftan á því. Ekki er gert ráð fyrir neinum stjórnbúnaði á hjólið fyrir leiðbeinandann né heldur talsambandi. Betri aðstæður væru þær að leiðbeinandi myndi fylgja á öðru faratæki, helst bifhjóli, með góðan fjarskiptabúnað.
75. gr. Öryggis- og verndarbúnaður á bifhjólum.
Hver sá sem er á ferð á bifhjóli eða öðru vélknúnu ökutæki sem er opið og án verndarbúnaðar skal nota hlífðarhjálm ætlaðan til slíkra nota. Ökumaður ber ábyrgð á að farþegi noti hlífðarhjálm.
(Ökumaður og farþegi sem falla undir 1. mgr. skulu nota annan hlífðarfatnað og búnað við akstur eftir því sem við á.)
Eigi er skylt að nota hlífðarhjálm við akstur bifhjóls á bifreiðastæði eða við bensínstöð, viðgerðarverkstæði eða svipaðar aðstæður.
Hver sá sem situr í sæti bifhjóls sem búið er öryggisbelti og veltigrind skal nota beltið þegar bifhjólið er á ferð.
Ráðherra setur í reglugerð nánari ákvæði um flokkun, gerð og notkun hlífðarfatnaðar og annars hlífðarbúnaðar ökumanns og farþega bifhjóls og vélknúins ökutækis án verndarbúnaðar. Ráðherra getur sett ákvæði í reglugerð um undanþágu frá notkun hlífðarhjálms við sérstakar aðstæður.
Tillaga: Önnur málsgrein falli út með öllu
Tillaga: „Ráðherra setur í reglugerð nánari ákvæði um flokkun og kröfur til hlífðarfatnaðar og annars hlífðarbúnaðar ökumanna og farþega bifhjóla og annarra vélknúinna ökutækja án verndarbúnaðar, m.a. um undanþágu frá notkun hlífðarhjálms. Ráðherra getur sett nánari ákvæði um notkun lágmarkshlífðarfatnaðar við aksturs bifhjóla í atvinnuskyni eða til aksturskeppna. Þá getur ráðherra sett þar um notkun hlífðarhjálms við hjólreiðar.“
Rökstuðningur: Lög um notkun hlífðarfatnaðar á bifhjólum eru hvergi að finna á Norðurlöndunum eða löndum Evrópu. Í Noregi var það rætt að setja lög í þessa veru en fallið var frá þeim hugmyndum og eru lögin þar til samræmis við önnur Evrópulönd. Lögin hér ganga því mun lengra heldur en í löndunum sem við miðum okkur við. Auk þess er veðrátta hér á landi þannig að hlífðarfatnaður er nauðsynlegur til að verjast kulda og bleytu og því er notkun þeirra nánast sjálfsögð.
Til samræmis við það að önnur málsgrein falli út þarf síðasta málsgreinin að breytast. Ráðherra getur þá sett í reglugerð ákvæði um hlífðarfatnað atvinnuökumanna á borð við Lögregluna, sendla og sértæka sjúkraflutningamenn.
Á vorfundi FEMA (Federation of European Motorcyclists' Associations), en Sniglar eru aðilar að þeim samtökum, var samþykkt ályktun þar sem lögum og skyldunotkun hlífðarfatnaðar er mótmælt. Stefna FEMA er að hvetja til notkunar hlífðarbúnaðar en eru á móti því að skylda almenna bifhjólamenn til að notkunar hlífðarbúnaðar.